Nieuwsbrief
Thuis in Bever
N°1 - 19/12/2013
 
 

6de staatshervorming goedgekeurd

Historisch: de 6de staatshervorming is goedgekeurd

 
Historisch: de 6de staatshervorming is goedgekeurd

Donderdag 19 december heeft het parlement de laatste wetteksten van de 6de staatshervorming goedgekeurd. Na eerdere stappen, zoals de splitsing van BHV of de hervorming van de Koninklijke dotaties, zijn donderdag de nieuwe Vlaamse bevoegdheden, bijvoorbeeld op vlak van werk, gezin en wonen, en de nieuwe financiering definitief gestemd. We gaan nog eens dieper in op het hele pakket.

BHV – kiesarrondissement

Het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde is gesplitst. In 2014 zullen er ook geen Franstalige kopstukken uit Brussel meer op de lijsten staan in de Vlaamse rand. Inwoners van Halle, Merchtem of Vilvoorde zullen in het stemhokje niet langer Franstalige kopstukken uit Brussel zoals Milquet, Onkelinx of Maingain tegenkomen. Het gaat om een “zuivere” splitsing: er komt een nieuwe kieskring Brussel-Hoofdstad die enkel de negentien tweetalige gemeenten van Brussel omvat. De 35 gemeenten uit het gebied Halle-Vilvoorde vormen met de gemeenten van de vroegere kieskring Leuven de nieuwe provinciale kieskring Vlaams-Brabant. De inwoners van de Vlaamse faciliteitengemeenten in de Brusselse Rand krijgen de mogelijkheid om hun stem uit te brengen ofwel op een lijst uit de kieskring Vlaams-Brabant ofwel op een lijst uit de kieskring Brussel-Hoofdstad. Maar er komt geen inschrijvingsrecht.

BHV was hét symbooldossier van de staatshervorming. Het was door Grimbergse burgemeester Corneel Verbaanderd voor het eerst op de parlementaire agenda geplaatst in november 1961.

Alle wetsvoorstellen hierover werden op vrijdag 13 juli 2012 door beide kamers goedgekeurd. De plechtige ondertekening door koning Albert II en premier Di Rupo van de zeventien wetteksten gebeurde op 19 juli in de Empirezaal van het koninklijk paleis.

BHV – gerechtelijk arrondissement

Het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde wordt definitief gesplitst op 1 april 2014. Er komt een nieuw parket in Asse (Nerviërstraat), dat zich specifiek op de criminaliteit en het veiligheidsbeleid in de Vlaamse rand kan toeleggen. Tevens komen er afzonderlijke Nederlandstalige rechtbanken, die in de toekomst hun eigen beheer en kwaliteit kunnen versterken. In tegenstelling tot veel wilde verhalen is in realiteit het aantal magistraten gewoon gestegen: in totaal zijn er nu 393 voor Brussel, Halle en Vilvoorde De verhouding tussen Franstaligen en Nederlandstaligen magistraten en medewerkers is 70/30. Dat was ook het resultaat van een meting naar de werklast. M.a.w. elke rechtank heeft gewoon het aantal magistraten dat er nodig is.

Senaat

De rechtstreekse verkiezing van de senatoren wordt afgeschaft en er verdwijnen 40 voltijdse senatoren (de eerste keer dat een staatshervorming zorgt voor minder politici). De senaat zal voortaan bestaan uit parlementsleden van de deelstaten, die ongeveer maandelijks samenkomen en uitsluitend bevoegd zijn voor staatshervorming en monarchie. De deelstaten krijgen op die manier rechtstreeks medezeggenschap in de staatshervorming. Deelstaatparlementairen zullen bij volgende wijzigingen aan de staatsstructuur zelf op de stemknop drukken.

Dotaties Koninklijke familie

De dotaties van de leden van de koninklijke familie worden opgesplitst in een deel loon waarop belasting verschuldigd is en een deel werkingskosten die door het Rekenhof worden gecontroleerd. Voortaan is er alleen nog een nieuwe dotatie voor de vermoedelijke troonopvolger, niet meer voor zijn/haar broers en zusters. De leden van de koninklijke familie betalen voortaan ook btw en accijnzen. 

Bevoegdheden – overdracht 20 miljoen

De deelstaten krijgen er grote bevoegdheidspaketten bij. Ze worden bevoegd van de wieg tot het rusthuis. Van het kindergeld tot de prijs van de rusthuiskamer kunnen zij een eigen beleid ontwikkelen. Een huis kopen of huren, een winkel openen, een job (moeten) zoeken, voortaan valt dat integraal onder de bevoegdheid van Vlaanderen.

De geraamde 17 miljard bevoegdheidsoverdrachten uit het Vlinderakkoord van 2011 zullen tegen 2015 trouwens door groei en inflatie en door de verdere uitwerking een finaal pakket van 19,8 miljard bevoegdheden opleveren. De overdracht van de daarbij horende personeelsleden (bijna 5.000 ambtenaren), werkingskosten en gebouwen leidt tot een totale overdracht van financiële middelen van de federale staat naar de deelstaten van 20,2 miljard euro. Grofweg gaat het om volgende zaken: arbeidmarkt (4,8 miljard); gezinsbijslagen (6,8 miljard); gezondheidszorg (5 miljard); fiscale uitgaven, vooral fiscale aftrek inzake huisvesting (3 miljard); andere zoals participatiefonds, verkeersboetes, rampenfonds en aankoopcomités (600 miljoen); ongeveer een vijfde van de Sociale Zekerheid gaat naar de deelstaten. 

Financieringswet – financiering

De financieringswet regelt de geldstromen in ons land en vormt het sluitstuk van de zesde staatshervorming. In tegenstelling tot een hardnekkige mythe ontvangen de deelstaten daarvoor ook 100% van het benodigde geld om de overgedragen bevoegdheden uit te oefenen Dat geld gaat bovendien in één enveloppe, het is een totaalbedrag waarover de deelstaten vrij kunnen beschikken. De Nationale Bank heeft de lange-termijnresultaten van de financieringswet gesimuleerd en in 2028 zou de federale staat 1,2 miljard euro minder hebben. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest krijgt 661 miljoen euro meer. De Franse Gemeenschap verliest 91 miljoen euro en het Waalse Gewest wint 210 miljoen euro, wat neerkomt op een winst van 119 euro voor Franstalig België. Vlaanderen krijgt 192 miljoen euro meer. Wanneer men dus uitsluitend deze naakte parameters van de financieringswet in rekening brengt, "wint" Vlaanderen.

Financieringswet – fiscale autonomie

Bijzonder aan de zesde staatshervorming is het feit dat de deelstaten grotere fiscale autonomie krijgen, ten bedrage van 12 miljard. In de personenbelasting verschuift de fiscale autonomie van Vlaanderen van 0 naar circa 33 procent. De financieringswet is een essentieel onderdeel van elke staatshervorming. Het gaat steeds om de overdracht van de geldmiddelen die nodig zijn om de nieuwe bevoegdheden van de deelstaten uit te oefenen. De evolutie van de overheidsuitgaven per staatshervorming toont onbetwistbaar het krimpende aandeel van de federale staat en het groeiende belang van de deelstaten.

Kalender